Sebze Ekim Zamanı Nasıl Belirlenir

Diyelim ki Adana'da yaşıyorsunuz. Ortalama son bahar donunuz 21 Şubat-29 Şubat; ilk sonbahar donu ise genellikle 11 Aralık-20 Aralık arasıdır.

Ankara'da ortalama son bahar donu çok daha geç, 21 Nisan-30 Nisan arası gelir ve bunu 21 Kasım-30 Kasım arası ilk sonbahar donu takip eder.

Türkiye'nin yayla köylerinde işler daha da soğuktur, ortalama ilk sonbahar donu 11 Ocak-20 Ocak arası gelebilir veya Şubat'a kadar ertelenebilir.

Sabit Takvimler Neden İşe Yaramaz

Ders: Türkiye'de ekim pencereleri kasabadan kasabaya büyük farklılıklar gösterebilir.

Sonraki soru iki yönlüdür: Yetiştirmek istediğiniz her sebze için son bahar donundan ne kadar önce ekim yapmalısınız? Ve ilk sonbahar donundan sonra ne kadar süreniz var?

Bu cevap sebzenin serin mevsimlik mi yoksa sıcak mevsimlik mi olduğuna bağlıdır.

Takvimi Don Tarihlerine Göre Oluşturun

Genel kural: Serin mevsim sebzeleri genellikle ortalama son don tarihinden birkaç hafta ile birkaç ay önce toprağa ekilebilir. Öte yandan, sıcak mevsim ürünleri daha yüksek toprak ve hava sıcaklıklarına ihtiyaç duyar, bu yüzden sıcak mevsim sebzeleri son donun ardından ekilir.

Örneğin Colorado'da ekim, ortalama son bahar don tarihinden 2-4 hafta önce başlayabilir.

Bu tarihler ortalama don verilerine dayanır ve yerel koşullara göre ayarlanmalıdır.

Bu tanımlar pratiktir ve zamanlamaya rehberlik eder.

İşte serin mevsim ürünlerini ilkbahara, sıcak mevsim ürünlerini yaz aylarına yerleştiren bölünmüş tablo:

Serin mevsim sebzeleri: - Pancar - Brokoli - Brüksel lahanası - Lahana - Havuç - Yeşillikler - Kara lahana - Marul - Başlıca ürünler: Bakla, lahana, karnabahar, sarımsak - Pancar - Havuç - Kara lahana - Marul - Kara lahana - Bezelye - Turp - Ispanak - Bok choy - Kereviz

Sıcak mevsim sebzeleri: - Kavunlar (dikkat) - Tatlı mısır - Dolmalık biber - Acı biber - Salatalık - Bamya - Balkabağı - Kabak - Tomatillos - Domates

Ekim Öncesi Toprak Sıcaklığını Ölçün

Son donun ardından sıcaklık için tetikte olun. Genel olarak, don zararı görmüş yapraklar geri çekilmiyorsa veya yeni sararmalar gösteriyorsa, toprak hala çok soğuktur.

1-2 inç derinlikteki toprak sıcaklığı, bazı tohumlarınızın çimlenme sıcaklıkları için en önemlisidir. Toprak sıcaklığını sabah 9'da ölçün. Sonra termometre probunu toprağa 2 inç sokun ve bunu 7 gün üst üste yapın. Ortalamayı kullanın.

Toprak termometrelerinde toprağa sokulan bir prob vardır. Probu tohumların ekileceği derinliğe yakın yere batırın - genellikle 1-2 inç.

Oregon Eyalet Üniversitesi Yayım Hizmetleri, toprak işleme, yabani otları temizleme, malçlama ve gübreleme dahil tohum yatağı hazırlığı için yönergeler sunar.

En sıcak toprak sıcaklığı genellikle öğlen saatlerinde, güneş tam tepedeyken (genellikle saat 12 civarı) gerçekleşir. Toprak ısıyı emer ve termometre probunu ne kadar derine batırırsanız, toprak o kadar soğuk olur.

36°F'nin (2.2°C) altında, çoğu bahçe toprağı donmuştur ve tohumlar çimlenmez - uyku halinde kalırlar.

Serin ve Sıcak Mevsim Ürünlerini Ayırın

Genel olarak, serin mevsim ürünlerinizi ortalama son don tarihinden birkaç hafta ile birkaç ay önce ekin. Sıcak mevsim ürünleriniz ise ancak son donun ardından, toprak iyice ısındığında ekilebilir.

Doğrudan Ekim mi Fide mi?

Son olarak karar vermeniz gereken: Ürünü doğrudan bahçeye mi ekeceksiniz yoksa önce fide mi yetiştireceksiniz?

Bazı ürünler toprak sıcaklığı hazır olur olmaz en iyi halindedir, bu yüzden doğrudan toprağa ekilebilir. Diğerleri daha hassastır, bu yüzden son donun ardından fide dikersiniz.

Genellikle fideler halinde dikilen sebzeler:

Doğrudan ekilenler ise:

Bakla (pişmiş) Pancar İlkbahar Pancarı Brokoli Kara lahana Kış karnabaharı Kereviz Havuç Lahana Başlıca ürünler: Sarımsak

Türkiye'nin İklim Farklılıklarında Ne Yapmalı

İlkbahar veya sonbaharın geldiğine dair işaretler vardır ve hangi sebzelere başlanacağına karar verme zamanıdır.

Genel olarak, soğuk bölgelerde yetişme sezonu (ilkbaharda) daha geç başlar ve (sonbaharda) ılıman kışları olan güney bölgelere göre daha erken sona erer. Rakım arttıkça yetişme sezonu daha da kısalır.

Bu arada, Tam Tropik bölgeler nadiren don görür, bu yüzden yıl boyunca çok çeşitli sebzeler yetiştirebilirler.

Ilıman bölgelerde don tarihleri birbirine yakındır, bu yüzden yetişme sıcaklığı ekim sezonları etrafında ayarlanır. Subtropikal bölgeler en uyumlu olanlardır, uzun bir yetişme sezonu için iyi bir sıcaklık ve nem dengesine sahiptir.

Erken ilkbaharda şiddetli bir yağmur veya donun bahçeyi birkaç hafta geriye atabileceğini belirtmekte fayda var. Yüksek rakımlı bölgelerde yetişme sezonu 100 gün kadar kısa olabilir.

İlkbahar ve sonbahar rakım ve yükseklik değişimlerinden etkilenir ve deniz seviyesinden 600 m'den fazla yükseklik soğuk hava getirir.

Ülkenin doğu kesimi daha ılıman sıcaklıklara sahip olsa ve daha fazla yağış alsa da, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yine de bir yaz ve bol kar yağışı görülür.

Akdeniz sıcaklığının en kötüsü Temmuz ayındadır, yaz kış kadar kuraktır, sahil kesimlerinde nemli battaniyeler vardır.