Tarım Kooperatifi Avantajları
Küçük bir üretici için satış yöntemi seçimi basit bir ya/ya da meselesi değildir; asıl soru, bir kooperatif grubunun doğrudan satışın net maliyetini, riskini ve emeğini alt edip etmediğidir. İşte prensipte bir seçim kuralı: ancak ve ancak kooperatifin belgelenmiş fiyatlandırması, sözleşme koşulları, teslimat kuralları ve kısıtlamaları, kendi başınıza sattığınızda elde ettiğiniz fiili sonucu, ürününüz ve yerel pazarınız bağlamında geçerse katılın.
Kooperatif nedir, hukuki açıdan
Türkiye'nin temel kooperatifler kanunu olan 1163 sayılı Kanun, kooperatifi, değişken üyelik ve esnek sermaye ile bir grubun ekonomik çıkarlarını ve gelir düzeyini korumak ve desteklemek amacıyla oluşturulan, ürünlerin ticaretini yapan ve elden çıkaran, hizmet sağlayan ve çeşitli finansal hizmetler sunan karşılıklı yardımlaşma yoluyla faaliyet gösteren bir tüzel kişilik olarak tanımlar. 1,2,8 Kooperatifin kendisi tüzel kişiliğe sahiptir ve üyelerinden ayrıdır; kuralları, üyelerin genel kurulu tarafından belirlenir ve her üyeye eşit söz hakkı, "piyasaya uygun" ve "özel olarak tanımlanmış" üyelik ödemeleri ile kooperatifteki ekonomik veya sosyal faaliyetlerine göre her üyeye dağıtılan paylar sağlar.
Kooperatiflerin satıcılar için iddia edilen faydaları
Bir kooperatif, satıcılar bir araya geldiğinde daha güçlü oldukları için daha yüksek fiyatlarla satış yaparak daha adil fiyatlandırma anlamına gelir.
Ticaret Bakanlığı, kooperatif satış sistemiyle bağlantılı olmayan bir dizi kooperatif rolünü ve amacını özetler: grup sözleşmeleri yaparak girdilere erişim sağlamak, verimliliği artırmak, üyelerin işletme verimliliğini iyileştirmek, yerel kırsal işletmeleri geliştirmek, üreticinin ham ürününü işleyerek veya pazarlayarak değer yaratmak, bu ham ürünü fabrikaların alabileceği ürünlere dönüştürmek, kooperatif üyelerinin uzak yerel işletmelerine erişilebilirlik sağlamak, istihdam olanaklarını artırmak ve yerel kırsal girişimciliği desteklemek. Kooperatif yapısında somutlaşan bu pek çok takdire şayan politika hedefi vardır, ancak hepsi üreticinin aldığı fiyatta görünmez.
Okuyucunun ödeme ve fiyat konusunda yapabileceği ve yapamayacağı varsayımlar
Kooperatifin avantajları ancak belirli ödeme, taşıma ve satış kurallarıyla şekillenir. Net fiyatlandırma ve bunun bireysel üreticilerin aldığı net fiyata aracılık etmesi, üyelerin payını, paketleme ve sandıklama yükümlülüklerini, pazarlama düzenlemelerini ve yasal kar paylarını ölçen kooperatif tüzüklerine bağlıdır. 4,5,9 Satışın yeri ve zamanı, satış türü (açık artırma, ihale, uzun vadeli sözleşme, alıcı-bulunduğunda uygulama), fiili alıcı fiyatları, fiili üyelik katılım ödemeleri ve fiili idari kesintilerin tümü yereldir ve kooperatif veya hükümet belgeleriyle kontrol edilmelidir.
Katılmadan önce incelemeniz gerekenler
Temel soru, hasadınızın grup satışlarıyla kazandığının, kooperatifin kısıtlamalarına kaybettirdiğinden daha fazla olup olmadığıdır. Bir kooperatif teslimat programı veya üyelik kuralları ve tüzükleri, zorunlu miktarları dezavantajlı zamanlarda veya boş dönemlerde teslim etmenizi gerektiriyorsa, tam fiyatlı olmayan bir satış yapsanız bile hasadınızın yarısının solmasına neden olabilecek zaman veya depolama boşlukları bırakabilir.
Üyeliğe katılma, ayrılma ve üyeliği devretme ile teslim ve üyelik aidatı ödeme konusundaki hem resmi hem de pratik kısıtlamaları hangi yasal belgeler gösterir? İşletme sermayesini artıran bir üyeliği finanse etmenin pratikleri nelerdir? Kooperatif üzerinden kesinlikle satış yapma zorunluluğu (yaptırımlı veya gayri resmi) var mıdır ve bu durumda bireysel satış denemeleriniz, kooperatife özgü aidat yükümlülükleri kapsamında kooperatif satışlarından çekilme olarak yakalanabilir mi? Meyve durumu veya boyutunu zorunlu kılan bir kooperatif politikası var mı? Kooperatifin tüm-üyeler kuralı, felsefi bir nedenle mi yoksa fiilen fiyat farklılıklarında işlenen bir şey mi?
Kooperatif satışının uygun olduğu durumlar
En basit cevap, bir kooperatif genellikle, küçük bir üreticinin yüksek çeşitlilikte bir ürünü varsa veya hacimli bir ürünün yeterince fazla olması durumunda, bireysel satışın ya çok maliyetli hale geldiği ya da büyük taşıma zamanı aldığı durumlarda işe yarar.
Kooperatif modeli, bir üreticinin pazarlama kısıtlarına takıldığında veya yalnızca yüksek pazarlama maliyetleriyle karşı karşıya kalabildiğinde, ancak kooperatifin tüm üyelerin birbirine dolanmadan eşit bir pazarlama rolü oynaması için işe yarar bir mekanizması olduğunda uygundur.
Kendi başına satışın daha uygun olabileceği durumlar
Eğer ürününüzde ihracat satışları güçlüyse ve ürün değişen veya yerel terciplere iyi satıyorsa, bireysel satışın esnek zamanlama ve geniş erişim avantajları, artan risk ve maliyetlerin göze alınabilecek bir takas olmasını sağlayabilir. Bir ürün esnek bir şekilde ve iyi fiyatlarla pazarlanabiliyorsa, kooperatifin avantajları daralır.
Kooperatif, farklı yetiştiricilerin ürünlerinin kolayca karıştırılabildiği durumlarda iyi çalışır, ancak bir ürün veya hayvan türü, nihai pazar fiyatını gerçekten şekillendirmede büyük bir farka sahipse, bireysel bir satıcı en yüksek ödenen fiyat için uygun olma açısından avantaj sağlayabilir.
Eğer kooperatif tüzükleri ürün kalitesi konusunda geniş bir tüm-üyeler politikası kullanıyorsa, bu üyeler arasında güçlü ekonomik farklılıklar ortaya çıkmasını önlemek içindir, ancak aynı zamanda avantajlı satıcılar için fiyat bilgisinin bir kısmını da boşa harcar. Bazen kooperatifin geniş "tüm-üyeler" pazarlama politikaları, farklı üreticilerin rekabetçi pazarlamasıyla daha iyi çözülür.
