Türkiye için doğa ve tarım rehberi
Toprak ve Su

Evde Kompost Nasıl Yapılır

Evde kompost yapmak büyük ölçüde dengeye dayanır: yeşilliklerle kahverengilerin doğru oranı, yeterli su ve yığının kötü kokular üretmesini önlemek için yeterli hava. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), 1 ölçü yeşil (ıslak, azot bakımından zengin bitkisel atık) ile 2 veya 3 ölçü kahverengi (kuru, karbon bakımından zengin bitkisel materyal) kullanılmasını öneriyor.

10 Eylül 20264 dk okumaaeri yazı masası
Evde Nasıl Kompost Yapılır: Doğru Karışım ve Zamanlama
Fotoğraf: Richard Sutcliffe / Wikimedia Commons · CC BY-SA 2.0

KAYNAK: US EPA, https://www.epa.gov/recycle/composting-home. 2025-12-08.

Kompost Yığınınızı Oluşturmak

Evde kompost yapma genellikle tahta, plastik veya telden yapılmış bir kapta başlar. Connecticut Üniversitesi yayını, malzemelerin ince katmanlar halinde veya küçük partilerle eklenmesini öneriyor. Her yiyecek artığı gibi yeşil materyal eklediğinizde, üzerini kuru, karbon zengini kahverengi materyalle örtün.

KAYNAK: Connecticut Üniversitesi yayını, https://extension.uconn.edu/publication/composting-at-home-guide/. 2026-07-01.

Kahverengiler arasında kuru yapraklar, saman, parçalanmış kağıt, karton, işlenmemiş talaş ve küçük dallar bulunur. Yeşiller ise taze bitki artıkları, çim kırpıntıları, meyve ve sebze artıkları ile kağıt filtreli kahve telveleridir.

KAYNAK: Goveganic, https://goveganic.net/how-to-grow/plant-based-techniques/compost/balcony-compost-diy-guide/ 2023-01-23.

KAYNAK: Gardena, https://www.gardena.com/int/c/discover/gardening/magazine/sustainable-and-practical-composting-on-the-balcony 2026-07-11.

Tüm kompost yapımında, 2-3 ölçü kahverengiye 1 ölçü yeşil organik madde hedefleyin. Balkonda kompost yapmak için drenaj delikli bir kap ve sızıntı suyunu toplayacak bir tepsi gereklidir. Meyve ve sebze artıklarını küçük parçalar halinde ekleyin, yağlı yiyeceklerden kaçının diye öğütlüyor Connecticut Üniversitesi ve bahçe aletleri üreticisi Gardena. Kompost kabınızı kuru ve gölgeli bir yerde tutun, malzemeleri havalandırmak için haftada bir kürek veya çatal ile karıştırın.

Bir mutfak kompost kabınız varsa, buzdolabında hava geçirmez plastikte veya lavabo yakınında saklayın ve düzenli aralıklarla kompost yığınınıza boşaltın.

Kompost Yığınında Sorunları Çözmek

Çürürken kokan bir kompost yığını, daha fazla karbon zengini materyal, karıştırma veya hatta nem kontrolüyle düzelir. Birçok kompost sorunu, keskin koku veya kupkuru olma gibi, genellikle fazla yeşil materyal yüklemesine veya katmanlamamaya dayanır.

KAYNAK: Agripure, https://agripure.org/articles/compost-troubleshooting. 2026-08-23.

Azot yönünden zengin kompostlar, yeşiller kahverengileri aştığında genellikle amonyak benzeri kötü bir koku yayar. Kompost şirketi Mill'e göre, hoş olmayan bir koku, daha fazla kahverengi, daha sık karıştırma ve daha az nem gerektiğinin işaretidir. Uzmanlar, amonyak kokan kompostun karbon zengini maddelerden yoksun kaldığını belirtiyor.

Kompost yığınınızı karıştırmak havalandırır, nemi düzenler ve mantarı engeller. Uzmanlara ve kullanıcılara göre, komposttaki küf ve duraksamayı düzeltmenin tek yolu kahverengi eklemektir. Karbon zengini kahverengi materyaller eklemek, komposttaki mikrobiyal aktiviteyi artırır.

Ev Kompostunuza Neler Ekleyebilirsiniz

Çim kırpıntıları, meyve ve sebze artıkları, kahve telvesi, kağıt poşet çaylar, taze bitki artıkları, yumurta kabukları ve sınırlı miktarda çim kırpıntıları gibi kompostlanabilir yeşil materyaller, arka bahçe kompostunuzu oluşturur.

KAYNAK: Connecticut Üniversitesi yayını, https://extension.uconn.edu/publication/composting-at-home-guide/. 2026-07-01.

Kuru yapraklar, saman, parçalanmış kağıt, karton, işlenmemiş talaş ve küçük dallar gibi kahverengi materyaller, bahçe ve çim için gevşek bir tabaka oluşturur. İster iç mekanda ister dışarıda olsun, her ev kompostu tek bir basit orana dayanır: daima 2 veya 3 ölçü kuru kahverengi atığa 1 ölçü ıslak yeşil atık ekleyin. Kompost üreticileri, en verimli kompost için atıkların küçük parçalar halinde olmasını öneriyor.

Atık yönetimi, artıkları toplamak için bir mutfak kabıyla başlar. Yapraklı kahverengiler gevşekçe eklenir, üzerine bolca Sıvı Karbon serpilir. İyice ayrışmış kompost, nihai ürünün üst katmanını oluşturur. Ancak köpeği olan komşular, evcil hayvan atıkları veya et ürünlerinden kaçınmaları konusunda uyarılır. Bazı kompostçular daha esnektir, özellikle yumurta kabukları ve çay poşetleri ekleme konusunda. Onlar için asla ev kompostuna girmemesi gerekenler, pişmiş yağlar veya çoğu işlenmiş et ürünleridir.

Ne kadar çok kahverengi eklerseniz, kompostu o kadar seyrek karıştırmanız gerekir–şüpheye düştüğünüzde biraz kuru yaprak veya doğranmış odun eklemek için bir neden. Evde kompostun başarısız olduğu noktalar, ya fazla sulu olması veya gevrek hale getirmek için gerekli kuru materyallerin eksikliğidir. Hava soğudukça veya ısındıkça, karıştırmak mikrobiyal süreci yeniden başlatmaya yardım eder.

Kaynaklar

  1. US EPA
  2. UConn Extension
  3. Agripure

Aynı rubrikten