26 Ekim 2026

Zaten ciddi bir su kriziyle karşı karşıya olan Konya'da, bu yıl 19 ilçede yeraltı su seviyelerindeki düşüşü yavaşlatmak için tarımsal su kısıtlamaları uygulanacak. Şeker pancarı ve mısır gibi su yoğun ürünlerin ardışık ekiminin yasaklandığı bu tedbirler, bölgedeki sulanan tarım arazilerinin yaklaşık %70'ini etkileyecek.

Ana tarım alanı olan Konya Ovası'ndaki su seviyeleri son beş yılda 20 metreden fazla düştü. Konya Bölge Kalkınma İdaresi Başkanı Dr. Murat Karakoyunlu, "Son yağışlar baraj seviyelerine bir miktar rahatlama sağladı" dedi. "Ancak yeraltı suyu krizi devam ediyor. Kısa vadeli çözümler değil, uzun vadeli çözümlere ihtiyacımız var."

Bu kapalı havzada çoğu çiftçi doğal çıkışı olmayan kuyulara bel bağlıyor. Mevsimsel yağışlar bile uzun vadeli düşüşü durduramıyor. Yapılan bir araştırmaya göre, tarımsal kullanım için yapılan çekimler, akiferlerin kalıcı olarak zarar görebileceği noktaya kadar yenilenme seviyesini aşmış durumda.

Kaybı yavaşlatmak için Tarım ve Orman Bakanlığı, geçen haziran ayında Konya Kapalı Havzası için tarımsal yeraltı suyu kısıtlama kararı yayınladı. Kuzeydeki Akşehir'den güneydeki Tuzlukçu'ya kadar etkilenen ilçelerde çiftçiler, aynı tarlaya iki yıl üst üste su yoğun ürünler ekemeyecek.

Bunların yerine buğday, arpa, nohut, mercimek ve yağlı tohumlar gibi daha su tasarruflu ürünler teşvik edilecek. Ayrıca kuralları ihlal eden üreticiler, çiftlik sübvansiyonlarının askıya alınması da dahil olmak üzere aşamalı cezalarla karşılaşacak.

Karakoyunlu, "Bu çiftçilerimiz için büyük bir değişim" dedi. "Ancak kaynağı korumak ve uzun vadede tarımı sürdürebilmek için gerekli. Suyu daha verimli kullanmak zorundayız."

Önemli bir bölgeye su sağlayan İvriz sulama projesi, sisteme ek baskı yapıyor. Tahıllar ve sebzeler arasında denge sağlamak üzere tasarlanan projede, ekimler patates, soğan ve mısır gibi yüksek su tüketen ürünlere ağırlık verdi. Bu uyumsuzluk, 2027'de 180 milyon metreküp sulama suyu ihtiyacı öngörülmesine yol açtı ki bu, İvriz barajının 80 milyon metreküplük kapasitesinin iki katından fazla.

Havzayı etkileyen bir diğer faktör de yeraltı suyu seviyelerindeki düşüşe bağlı obruk artışı. Müdahale edilmezse, Konya Ovası tarımsal kesintilerin yanı sıra önemli altyapı maliyetleriyle karşılaşabilir.

Konya'nın su durumu istikrarsız kaldıkça, bölgenin kısa vadeli kazanç yerine uzun vadeli sürdürülebilirliği önceliklendirme de dahil tarımsal tercihleri, önümüzdeki yıl kritik önem taşıyacak.