Türkiye için doğa ve tarım rehberi
İklim ve Mevsim

Sıcak Havada Bahçe Ne Zaman Sulanır

Şiddetli sıcak dalgaları sebze bahçenizi düşündüğünüzden daha hızlı pişirebilir. Sır, erken ve derin sulama ile toprak sağlığını yakından takip etmektedir. Gündüz sıcaklıkları fırladığında, biber ve domateslerinize en faydalı olduğu zamanda su vermek onları kurtarabilir.

10 Eylül 20265 dk okumaaeri yazı masası
Sıcak Dalgasında Sebze Bahçesini Sulama, Aşırı veya Yetersiz Sulama Yapmayın: Ne Zaman ve Nasıl Kontrol Etmeli
Fotoğraf: JFVelasquez Floro / Wikimedia Commons · CC0

Sabah Erken Saatlerin Önemi

Sıcak dalgasında sebze bahçenizi sulamak için ideal zaman, University of Minnesota Extension'a göre sabahın erken saatleri, 05.00 ile 09.00 arasıdır: Bitkilerin güne başlamak için en çok suyu aldığı, nemin buharlaşmadan önce yavaşça toprağa işlemesi için zamanının olduğu saatlerdir.

Erken sulama, yaprak yanıklığı ve diğer mantar hastalıklarına yatkın olan domates ve biberler için özellikle önemlidir. Suyun yapraklarda öğlene kadar bekleme şansı olduğunda, aslında bu mantarların yayılma olasılığını artırır. Salatalık ve kabak gibi diğer sıcak seven sebzeler de sabah sulamasından fayda görür.

İpucu: Sabah hafif bir serpme sulamanın ardından daha sonra köklere yakın derin bir sulama yapmak, büyük bitkiler için iyi bir çifte sulama stratejisidir.

Kökler İçin Sulama, Akıp Gitmesin

Hava tahminlerinde sıcak dalgası varsa, bahçe bitkilerinize hızlı bir serpme yapıp iyi durumda olduklarını varsaymak istemezsiniz. Püf noktası, suyun bitkinin en çok ihtiyaç duyduğu yere ulaşmasını sağlarken akıp gitmesini engellemektir. Toprak nem sensörü bu ayrımı yapmanıza yardımcı olabilir.

Elinizde püskürtmeli sulayıcı veya sulama çubuğu varsa, suyun doğrudan bitkinin dibine gitmesini sağlayın. Suyun bitkinin dibindeki toprağa işlemesine izin verin ve emilmesini bekleyin. Ardından diğer bitkiye geçin. Suyu kök sistemine yönlendirmek, yapraklara püskürtmekten çok daha etkilidir çünkü suyun emilmesi gereken derinliklere gitmesini sağlar.

Bitkilerinizin dibindeki herhangi bir malç da, suyun günün sıcağında buharlaşmadan önce daha uzun süre kalmasına yardımcı olacaktır.

İpucu: Daha verimli bir yaklaşım için, püskürtme başlığıyla gelişigüzel sulamak yerine, sulama çubuğu ve damla sulama veya sızdıran hortumlar kullanarak bitki dibindeki toprağı yavaşça ıslatın.

Çiftçi Almanağı, sık sık hafif sulama yerine derin ve aralıklı sulama yapılmasını önerir. Susamış bitkiler için aslında sık hafif sulamadan ziyade derin ve seyrek sulamak daha iyidir. Sulama yaparken, iyice yapın, ardından toprağın üst 5-10 cm'si kuruyana kadar bekleyin. Sonra tekrar sulayın.

Sulama zamanını kontrol etmek için parmağınızı veya bir bahçe küreğini toprağa 5-10 cm sokun.

Not: Parmak veya kürek nemli veya çamurlu çıkarsa, bu toprağın hala kök bölgesinde nem tuttuğu ve bitkinin henüz daha fazla suya ihtiyacı olmadığı anlamına gelir.

Malç ve Gölgenin Kayıpları Nasıl Azalttığı

Sebze bitkilerinizin etrafına serilen bir malç tabakası, nemi koruyup toprağı serin tutarken, geçici gölge de ürünlerinizin en sıcak saatlerde pişmesini engelleyebilir.

Toprak üzerindeki birkaç santim malç, bahçeniz için bir su filtresi gibidir; suyu içeride tutar ve kökleri güneş hasarından korur. Ayrışır, besin salar ve çürümeyi kolaylaştırır. Dezavantajı, su çürümesini gizleyebileceği için domateslerinizi kaybedebilirsiniz.

İpucu: Ayrışmış yapraklar, kabuklar, ağaç budama artıkları ve gübre karışımından oluşan en fazla 7-10 cm'lik bir malç kullanmak, büyüyen bitkilere besin sağlarken tutarlı hava akışı ve sıcaklık sağlar. Basitçe söylemek gerekirse, malç suyu korur. Kullanmazsanız, başka bir gün için saklayabileceğiniz suyu boşa harcarsınız.

Not: Kalıcı malçlama için, ince bir çim biçme artığı tabakası, çim ve yabani otların yayılıp nem için rekabet etmesini engeller. Tahminlerde sıcak dalgası varsa, gölge bezi zor durumdaki bir bahçeyi kurtarabilir. Iowa State Üniversitesi'nin bir rehberine göre, çoğu sebze için genellikle %30 ila %50 gölge bezi iyi bir dengedir. Bez, biraz daha serin bir ortam yaratır ve bitkilerin günün en sıcak kısmında pişmesini engelleyebilir. Daha gevşek dokusu, alt kısımda ısının hapsolmasını önlemek için hava akışına izin verir. Önemli: Iowa State, gölge bezinin bitkinin birkaç santim üstünde durması ve asla yapraklara değmemesi gerektiği konusunda uyarıyor, çünkü ısıyı hapsedip yaprak yanığına neden olabilir.

Minnesota extension ek olarak, çim sandalyeleri, eski plaj şemsiyeleri veya hafif kumaşlarla da geçici çözümler üretilebileceğini belirtiyor.

İpucu: Gölge rahatlama sağlarken, sık budama ve temizleme, nem ve ışığı düzenleyerek, yeni büyümeyi destekleyerek ve hastalıkları önleyerek bahçeyi sağlıklı tutar.

Sebzelerde Sıcak Stresinin Belirtileri

Bazı sebze bitkileri aşırı sıcaklara diğerlerinden daha duyarlıdır. Termometre tırmanıp orada kaldığında, sebzelerinizde solmuş yapraklar, çiçek dökülmesi ve meyve tutmama gibi belirtileri gözlemlemek, sıcağın onları etkilemeye başladığını anlamanıza yardımcı olabilir. Oregon State, yüksek sıcaklıklar devam ettiğinde biber, kabak ve salatalıklarda çiçek ve meyve dökülmesinin yaygın olduğunu açıklıyor. Bitkinin o çiçek veya meyveye harcayacağı tüm enerji, sıcaktan hayatta kalmaya çalışmaya gidiyor.

Domates ve biberler için ise sıcaklık, çiçeklerin tozlaşma ve meyve tutma işlevlerini durdurabilir.

Susuz kalmış bir bitki solduğunda, güneş yanığına yatkındır; bu, meyve hücre zarı patladığında domates veya biber kabuğunda görülen bir kararmadır. Güneş yanığı çoğunlukla gündüzleri sıcak ve kuru, geceleri soğuk havalarda görülür.

Not: Biberler, özellikle sıcakta kuraklık varsa beyaz güneş yanığına yatkındır.

Salatalıklar, sıcak ve su stresine özellikle duyarlıdır.

Genel bir kılavuz olarak, Çiftçi Almanağı sebze bahçesinin haftada yaklaşık 2,5 cm suya ihtiyacı olduğunu söylüyor. Sıcak dalgasında bu, buharlaşma ve akışı telafi etmek için biraz ekstra ile birlikte 5-7,5 cm'ye çıkabilir.

Tabii ki, bu kadar suyun bir seferde verilmesi, bitkilerin kullanabileceği toprağa ulaşmadan kolayca akıp gidebilir. Bu nedenle en iyi yaklaşım, yavaş sulamak ve özellikle sıcak dalgasında haftada bir kereden fazla sulamaktır.

Ardından toprak nemini parmağınızla veya gerekirse bir bahçe küreği ile daha derinden kontrol edin ve üst 5 cm kuruduğunda tekrar sulayın.

İpucu: Damla sulama sistemi kullanmak suyu korur, hasat için daha az su kullanır ve bahçenizi daha sağlıklı tutar.

Ne Zaman Hızlı Müdahale Etmeli

Sebzelerinizin normalden daha susamış olduğunu, toprak kupkuru olmasa da bitkiler solgun ve bitkin göründüğünde anlayacaksınız. Oregon State, solma belirtileri görürseniz bitkileri mümkün olan en kısa sürede sulamanızı önerir. Sulamayı geçici gölgeyle birleştirerek bitkilere destek olun. İleride, sabah erken sulama, bitkilerinize sıcak dalgasına ayak uydurmak için ihtiyaç duydukları enerjiyi verebilir.

Su stresinin bir diğer göstergesi ve sulama zamanının geldiğine dair bir işaret, özellikle salatalıklarda çiçek dökülmesidir. Çiçekler bitkide kalmadığında, bitki zaten sahip olduğu sınırlı nem için daha fazla enerji harcamaya çalışıyordur.

Genel olarak öncelik, suyun köklere ulaşmasıdır. Hafif bir serpme ile yüzeysel sulama, nemin hızla buharlaştığı toprağın üst 5 cm'sini nemlendirir ve kökleri susuz bırakır.

Not:

İpucu: Farklı derinliklerde nem seviyelerini okumak ve bahçenizin sulama programını güncellemek için bir su ölçer kullanın. Sıcak dalgasında, yüzeysel ve sığ sulama yerine hızlı ve derin sulama, susamış sebzeler için ölüm kalım meselesi olabilir.

Kaynaklar

  1. University of Minnesota Extension
  2. Iowa State University Extension
  3. Farmers’ Almanac
  4. Ask an Expert / extension.org
  5. Penn State Extension
  6. Oregon State University Extension

Aynı rubrikten