Türkiye'nin Orta ve Doğu Avrupa Ülkeleri ve Rusya Federasyonu ile Tarımsal Ticaret Olanakları

Bu çalışmanın amacı üç hususu birarada ele almak ve analiz etmektir:? i) Orta ve Doğu Avrupa (ODA) ülkelerinde ve Rusya Federasyonu’nda tarımsal reform süreci, ii) bu ülkelerle Türkiye’nin tarımsal ticaretinin durumu ve iii) tarımsal ürün ticaretinin geleceği. Bulgaristan ve Romanya gibi bazı ülkeler hala bazı reform sorunları ve enflasyonla uğraşmakta iseler de, ODA ülkeleri ve Rusya Federasyonu fiyat ve ticaret liberalizasyonu, destekleme politikalarının ortadan kaldırılması, özelleştirme ve toprak reformunda ciddi ilerlemeler sağlamışlardır. Bu ülkelerle seçilmiş bazı tarımsal ürünlerde dış ticaret verileri incelendiğinde, Türkiye’nin sebze, meyve, fındık, çay ve tütünde net ihracatçı; buna karşılık canlı hayvan ve ayçiçeği yağında net ithalatçı; pamuk ve tahıllarda ise bazı yıllar net ihracatçı, bazı yıllar ise net ithalatçı konumunda olduğu görülmektedir.? Uzun dönemli projeksiyonlar, ODA ülkelerinin buğday, mısır, dana eti, domuz eti ve tavuk etinde net ihracatçı olmaya devam edeceğini, soya, soya yağı, sebze, meyve, fındık ve tütünde ise net ithalatçı olacaklarını ortaya koymaktadır. Türkiye rekabet gücüne sahip olduğu bu tarımsal ürünlerde ticaretini artırabilir. Mevcut durumun ve geleceğin daha iyi anlaşılabilmesi için tarımsal ürünlerin daha ayrıntılı olarak analiz edilmesi ve işlenmiş tarım ürünlerinin de analize dahil edilmesi yerinde olacaktır.